Dumping Day

Het klinkt als Black Friday en Cyber Monday, maar er is niets ‘on sale’. Geen bodemprijzen, maar er gaat wel iets naar de bodem. Dumping Day is de belangrijkste, en gevaarlijkste, dag van het jaar voor de vissers in dit deel van Nova Scotia. Van Digby tot Halifax mogen alle vissers zaterdag 1 december hun kreeftenkooien uitzetten.

Ze hebben er lang op gewacht. De kreeftenvisserij is gebonden aan heel veel regels. De belangrijkste daarvan is dat iedereen op dezelfde dag en op dezelfde tijd moet kunnen uitvaren. Officieel start het seizoen de laatste maandag van november. In Westport was het maandag de 26e een prachtige dag – geen wind, een heerlijk zonnetje, perfect om uit te varen. Helaas; aan de oostkust van Nova Scotia waren de golven te hoog en er zouden harde windvlagen zijn. (Zie hier voor het nieuws.) Deze hele week praatte iedereen over De Dag. Sommige vissers deden alvast aas in de kooien voor het geval het weer goed zou zijn en er gauw uitgevaren mocht worden. Andere vissers wachtten, omdat ze niet wilden dat het aas al bedorven was voor Dumping Day. Iedereen had het gekochte aas uit de vriezer gehaald want het moest wel ontdooid zijn voor het aan de enorme spijker in de kooi gehaakt kon worden. Langs de kant van het water staan overal schuurtjes waarin het aas lag opgeslagen. Naarmate de week vorderde, werd de vislucht sterker in het dorp.

Eindelijk kwam het bevrijdende nieuws. Zaterdagochtend om 6 uur kunnen ze uitvaren. Hans helpt vrijdagmiddag het aas in de kooien te doen en de kooien aan boord te sjouwen.

Het is gelukkig mooi weer. Donderdag, een dag eerder, zag het er zo uit:

In de eerste “dumping” ronde gaat Hans niet mee. De boot is helemaal volgestouwd met kooien, touwen, boeien en ankers en Hans past er niet bij. Nou ja, misschien zou hij wel passen, maar Dumping Day is de gevaarlijkste dag van het jaar voor de vissers en dan is het niet handig als er een onervaren man bij is. Ik ben blij dat hij niet meegaat want er is een heel reëel risico van overboord slaan met een touw om zijn been en een hele set kreeftenkooien met anker aan dat touw vast. Het is de gevaarlijkste dag omdat de boten topzwaar beladen zijn. Iedereen wil zoveel mogelijk kreeftenkooien uitzetten op de eerste dag. Na de zwaar beladen eerste ronde volgt een tweede ronde met de overige kreeftenkooien. Dit zijn er veel minder en de grootste spanning om het snel bereiken van een goede plaats om de kooien te water te laten is er dan af.

We horen dat veel inwoners van het dorp op Dumping Day naar het einde van Water Street gaan om de vissers uit te zwaaien. Dit lijkt ons mooi, dus we zetten de wekker om 5 uur en kleden ons warm aan. Ik sta net mijn jas aan te doen om alvast mijn fiets te pakken, als opa langsrijdt. Opa is onze lieve oude vriend (bevrijder in WO II) die elke dag een rondje door het dorp rijdt. Rond een uur of 10 rijdt hij doorgaans langs ons huis en dan maak ik altijd een praatje met hem. Nu is hij er om 5.30 uur en hij vraagt of ik met hem mee wil rijden. Lekker warm in de pick-up truck. Een tweepersoons auto, dus Hans gaat er op de fiets achter aan. Het is al druk op het doodlopende puntje. Vrouwen, kinderen, ouders en anderen wachten op het moment dat de vissersboten tussen dit punt en Peter’s Island varen.

Rond 5.45 uur zien we al veel boten de haven uit komen. Ze wachten in de baai tot 6 uur. Opa vertelt dat vroeger de boten aan een mooring lagen in deze baai. Er was toen geen haven. Een gloednieuwe boot vol kreeftenkooien was in de nacht voor Dumping Day door de harde wind ondersteboven geslagen. Alle vissers hebben geholpen en gewacht tot deze boot weer klaar was om te gaan – dat duurde een paar dagen. De verhalen over hoe vissers met elkaar omgaan, doen me denken aan de zeilersgemeenschap. Je hebt elkaar nodig en je moet op elkaar kunnen rekenen. Het op elkaar wachten is zo belangrijk omdat op de eerste dag zóveel kreeften gevangen worden, dat het een ramp is als je die dag mist. Duizenden kilo’s kreeft worden op de dag na Dumping Day aan boord gehesen. Je kunt je wel voorstellen dat er naarmate de week vordert steeds minder kreeften over de zeebodem rond scharrelen….

Dan is het 6 uur. De mensen op de kant roepen en zwaaien als de boten koers zetten naar zee. Wat is het bijzonder om hierbij te zijn!

Rond 8.30 uur zijn we in de haven om te kijken naar de eerste boten die terug komen en zich klaar maken voor de tweede ronde. We moeten goed in de gaten houden of Linde in de weg ligt. We liggen aan de steiger direct tegen de kade, en rondom de kade wil iedereen de kreeftenkooien aan boord brengen. De vissers hebben allemaal een plek gevonden en voorlopig kunnen we blijven liggen. Het past nét met de “Glass Tiger No. I” naast ons.

Juist als we weer thuis zijn, krijgt Hans het bericht dat Eddie er aan komt. Gauw springen we weer op de fiets om Linde te verhalen. We binden Linde aan de kleine vissersboot vast die niet gebruikt wordt deze winter, om de boten samen naar voren te trekken. Dit gaat makkelijker dan ik dacht. Zodra we ver genoeg naar voren liggen, parkeert Eddie de vissersboot tussen ons en de kant en dan kan Hans helpen om nieuwe kooien, touwen, ankers en boeien aan boord te brengen.

De Sea Quiz is volgeladen en gaat langszij de Glass Tiger liggen zodat we Linde en de Sissiboo Lady terug kunnen leggen. Hans blijft op de Linde om te zorgen dat we niet tegen de vissersboten botsen. Iemand van de Sea Quiz helpt me de twee boten te verhalen. Tot het einde van het kreeftenvisseizoen (eind mei) liggen we hier goed. We binden Linde stevig vast.

Clifton vraagt of ik mee ga met kreeftenkooien uitzetten. Er is nu plaats genoeg. Ik heb eigenlijk best wel moeite met het kreeften vissen. Dat staat los van mijn respect voor de vissers die zwaar werk doen om een inkomen te verdienen op dit eiland. De scharen van de kreeften worden met elastiekjes vastgezet. Daarna liggen ze met zijn allen op elkaar in een kist tot ze aan land gaan. Dan gaan ze in een kooi met tussenschotten (geen bewegingsruimte) terug de baai in tot het moment dat ze verkocht zijn en vervoerd worden. Het levend koken vind ik afschuwelijk. Ik zal er dan ook niet van eten en ga ook niet mee de zee op. Dat Hans het wel doet, vind ik voor het contact met de eilanders heel goed. Dit is hoe de vissers leven en waar ze van leven, en daar hoef ik niet over te oordelen. We willen graag deel uitmaken van de gemeenschap en dit is een belangrijk onderdeel van het leven op dit eiland. Hans kijkt uit naar de ervaring. Hij neemt geen levende kreeften mee naar huis, maar dat hij deze winter ruim kreeft zal eten is zeker.

Ten slotte een filmpje dat Hans gemaakt heeft tijdens het uitzetten van de kooien. Ik zal het even toelichten: eerst gaan de boeien te water. Deze zitten vast aan een anker. Het water is diep dus er moet een lange lijn afrollen tussen de boeien en het anker. Daarna volgen de kreeftenkooien. Na de laatste kooi gaat het tweede anker te water en dan weer een lange lijn met boeien. Zo kunnen de kooien weer goed terug gevonden worden en met behulp van het touw, waarmee alles aan elkaar gebonden is, aan boord gehesen worden. De kapitein, van deze boot is dat Eddie, zet de positie van de kreeftenkooien op de plotter. Een tweede set kooien wordt weer ergens anders uitgezet en zo gaan ze door tot alle kooien op de bodem liggen.

Dumping Day 2018 is in Westport, Brier Island goed en veilig verlopen. Hier las ik over een boot in Hackets Cove die vlak na vertrek begon te zinken. De bemanning raakte te water – de watertemperatuur is 5 graden! Gelukkig droegen ze reddingsvesten en zijn ze binnen een kwartier door een andere boot opgepikt. Ik ben blij dat ik dit las toen Hans alweer thuis was…

5 thoughts on “Dumping Day

  1. Prachtig spannend verhaal. Wij zitten weer op tenerife waar jullie een jaar geleden vertrokken! Veel liefs Rob en Yvonne Biesbrouck

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.